I. Mở đầu     

            Trải qua 72 năm, kể từ ngày chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi thi đua ái quốc, các phong trào thi đua yêu nước luôn là động lực to lớn thúc đẩy phong trào quần chúng. Từ phong trào “diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm”, “Bình dân học vụ” đến phong trào “Hai tốt” được phát động sâu rộng trong ngày giáo dục từ năm 1961. Gần đây ngành giáo dục và đào tạo đã có nhiều phong trào thi đua và các cuộc vận động lớn như: phong trào thi đua “Dạy tốt-học tốt”, “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”, cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” cùng với các phong trào thi đua và cuộc vận động khác đã góp phần thực hiện tốt Nghị quyết số 29 Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Giai đoạn 2015-2020 là giai đoạn toàn ngành Giáo dục và đào tạo triển khai thực hiện  Nghị quyết số 29 Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức đối với các cơ sở giáo dục và đào tạo nói chung và Trường Đại học Vinh nói riêng. Trong bối cảnh đó trường Đại học Vinh tiếp tục khẳng định và nâng cao vị thế trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Trong giai đoạn này nhà trường bắt đầu xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo tiếp cận CDIO (bản chất là chương trình phát triển năng lực người học) và đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học đặc biệt là tăng cường công bố quốc tế. Đây cũng là giai đoạn mà Trường triển khai đề án tái cấu trúc nhà trường với việc sắp xếp, thành lập các đơn vị đào tạo trong toàn trường theo các khối ngành, nhóm ngành đào tạo. Theo đó, Viện Sư phạm Tự nhiên được thành lập vào tháng 4 năm 2017 trên cơ sở sáp nhập các ngành đào tạo sư phạm của 5 khoa: Sư phạm Toán, Vật lý và Công nghệ, Hóa học, Sinh học và Công nghệ thông tin. Hiện nay, Viện Sư phạm Tự nhiên phụ trách 6 ngành đào tạo đại học, 15 chuyên ngành đào tạo thạc sĩ và 10 chuyên ngành đào tạo tiến sĩ với quy mô hơn 1000 sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh. Tổng số viên chức của Viện là 86 trong đó có 24 GS, PGS và hơn 80% giảng viên có trình độ tiến sĩ.

II. Công tác chỉ đạo hưởng ứng các phong trào thi đua  

Để thực hiện tốt nhiệm vụ của đơn vị đào tạo trong trường Đại học là đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng, ngay từ khi mới thành lập, Đảng ủy và Ban lãnh đạo Viện đã xác định sứ mạng của Viện là: Đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước; với mục tiêu: nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng giáo viên phổ thông đáp ứng yêu cầu giảng dạy chương trình giáo dục phổ thông mới, triển khai hiệu quả  hoạt động nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở đó, công tác chỉ đạo, điều hành của Viện để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình và các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành Giáo dục đã được triển khai như sau:

Thứ nhất: Đảng ủy Viện đã chỉ đạo việc xây dựng và phát huy hiệu lực, hiệu quả quản lý của lãnh đạo đơn vị; xây dựng và ban hành các quy chế, quy định, hướng dẫn... để tiếp tục hoàn thiện công tác điều hành, quản lý.

Thứ hai: Chỉ đạo tổ chức triển khai và thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng ở bộ môn và Viện theo đúng tiêu chuẩn, quy định hiện hành.

Thứ ba: Lãnh đạo các tổ chức đoàn thể thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo quy định và điều lệ của Công đoàn, Đoàn thanh niên và Hội sinh viên.

Thứ tư: Xác định rõ trách nhiệm của Lãnh đạo Viện và Công đoàn bộ phận trong các phong trào thi đua và cuộc vận động của ngành giáo dục. Cụ thể hóa các nội dung của phong trào thi đua thành các chương trình, kế hoạch hành động; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

III. Các nội dung triển khai và kết quả đạt được

1. Công tác bồi dưỡng cán bộ

Đảng ủy, ban lãnh đạo Viện xác định, công tác bồi dưỡng cán bộ đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của Viện. Viện đã xây dựng và công bố Kế hoạch chiến lược phát triển của Viện giai đoạn 2019-2021, tầm nhìn 2030 đồng thời xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ. Trong đó, có đặt ra các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp để phát triển đội ngũ giảng viên về cả năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, lý luận chính trị,....

Trong 3 năm (2017-2020), công tác bồi dưỡng cán bộ dã thu được một số kết quả sau: 05 giảng viên được bổ nhiệm chức danh PGS, 04 giảng viên bảo vệ thành công luận án TS, 10 giảng viên được bồi dưỡng trung cấp LLCT, 22 giảng viên được bổ nhiệm GVC, 02 giảng viên được điều động và bổ nhiệm Trưởng đơn vị, 03 giảng viên được điều động và bổ nhiệm phó trưởng đơn vị trong trường.     

2. Công tác đào tạo theo chương trình tiếp cận CDIO

Viện đã xác định tổ chức thực hiện tốt chương trình đào tạo tiếp cận CDIO là nhiệm vụ trọng tâm của Viện trong mỗi năm học, là hưởng ứng và  thực hiện tốt phong trào “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” và cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”. Trong đó, các hoạt động seminar về đổi mới phương pháp tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá theo tiếp cận CDIO đã được tổ chức thường xuyên ở các bộ môn góp phần nâng cao năng lực giảng dạy của mỗi giảng viên. Tháng 2 năm 2018, Viện Sư phạm Tự nhiên là đơn vị đầu tiên trong trường tổ chức thành công Hội nghị nâng cao chất lượng dạy học theo tiếp cận CDIO sau hơn năm triển khai với nhiều tham luận và ý kiến bổ ích nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong công tác biên soạn đề cương học phần, đề thi và tổ chức, quản lý học tập, kiểm tra đánh giá đồng thời rút kinh nghiệm trong việc triển khai dạy học các học kỳ tiếp theo.

Bên cạnh đó, Công đoàn Viện và các bộ môn thường xuyên tổ chức các hoạt động dự giờ thao giảng để chia sẻ sáng kiến, kinh nghiệm trong dạy học theo CDIO và biểu dương những giảng viên có nhiều đổi mới, sáng tạo trong dạy học. Mỗi năm học, Viện có khoảng 120-140 tiết dạy được dự giờ, đánh giá, rút kinh nghiệm.

Để nâng cao chất lượng đào tạo theo tiếp cận CDIO, Viện đã rất chú trọng công tác rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên. Hằng năm, các hoạt động của Tháng rèn nghề và Hội thi NVSP đã giúp cho tất cả SV được trải nghiệm và học hỏi, giao lưu và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và tình yêu với nghề dạy học. Đội tuyển NVSP của Viện đã đạt giải Nhì trong Hội thi NVSP cấp trường năm học 2018-2019. Bên cạnh đó, Viện chủ động phối hợp với một số trường phổ thông trong hoạt động rèn luyện NVSP như trường THPT chuyên, Trường THPT Hà Huy Tập, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng. Trong 3 năm liên tục (2017, 2018, 2019) Viện đã phối hợp với các trường phổ thông trong tổ chức thi giảng cho SV năm thứ tư trong đó SV được dạy trực tiếp cho HS tại các lớp theo thời khóa biểu và do các thầy, cô ở trường phổ thông đánh giá, chấm điểm.       

 Để đáp ứng nhu cầu xã hội, Viện đã tiến hành rà soát, cập nhật, chỉnh sửa chuẩn đầu ra và nội dung chương trình dạy học căn cứ vào yêu cầu của chương trình phổ thông mới. Trong đó, mỗi chương trình dạy học có ít nhất 2 học phần có đồ án/dự án môn học, thêm thời lượng cho nội dung rèn luyện NVSP thường xuyên, giảm kiến thức hàn lâm và tăng kiến thức gắn liền với thực tiễn.

3. Công tác nghiên cứu khoa học

Với đội ngũ GV có trình độ chuyên môn cao nên nghiên cứu khoa học là thế mạnh của Viện so với các đơn vị trong Trường. Cán bộ giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên của Viện đã và đang chủ trì và tham gia thực hiện nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ các  cấp.  Các đề tài NCKH thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản đã hoàn thành đúng tiến độ, đáp ứng tốt các yêu cầu đề ra, đóng góp lớn cho nhiệm vụ đào tạo bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là cán bộ trẻ.

Viện Sư phạm Tự nhiên luôn là đơn vị dẫn đầu toàn trường về NCKH. Trong 3 năm (2017-2020), Viện đã triển khai thực hiện 38 đề tài trọng điểm cấp trường về xây dựng đề cương chi tiết, bài giảng theo chương trình CDIO; 16 đề tài cấp Bộ và đề tài Nafosted, công bố 121 bài báo khoa học thuộc danh mục ISI/Scopus, xuất bản 39 giáo trình đào tạo.

Hoạt động NCKH trong sinh viên cũng được chú trọng và đạt được nhiều kết quả tốt. Trong 3 năm (2017-2020), có 18 đề tài NCKH của Sinh viên đã đạt giải thưởng sinh viên NCKH cấp trường; 05 đề tài NCKH của sinh viên đạt giải SV NCKH cấp Bộ (02 Nhì, 02 Ba và 01 KK).

4. Một số thành tích đạt được của tập thể trong 3 năm (2017-2020):

1. Danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc của Bộ giáo dục và Đào tạo (2017-2018 và 2018-2019).

2. Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vì có thành tích xuất sắc trong công tác NCKH của Sinh viên (2019)

3. Bằng khen của Công đoàn ngành GD Việt Nam (2019)

4. Đảng bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu (2017 và 2019).

IV. Kết luận

Các phong trào thi đua và cuộc vận động của ngành Giáo dục và đào tạo trong giai đoạn 2015-2020 trong đó có phong trào thi đua “Đổi mới sáng tạo trong dạy và học” và cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” đã được cán bộ, giảng viên, người học Viện Sư phạm Tự nhiên hưởng ứng tích cực, tạo chuyển biến đáng kể trong đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trong 3 năm kể từ ngày thành lập, mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng tập thể cán bộ, viên chức và người học của Viện Sư phạm Tự nhiên đã thi đua thực hiện tốt việc xây dựng, triển khai chương trình đào tạo tiếp cận CDIO, làm tốt công tác bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học góp vào sự phát triển chung của Trường Đại học Vinh và ngành Giáo dục, đào tạo Việt Nam.

                 PGS.TS. Lê Đức Giang – Viện Sư phạm Tự nhiên